Uiterlijk op 28 juni 2025 wordt de European Accessibility Act (EAA) handhaafbaar in de hele EU, inclusief in Nederland. De wet brengt een wettelijke verplichting met zich mee om ervoor te zorgen dat digitale producten en diensten toegankelijk zijn voor mensen met een beperking.

Maar als UX/UI-ontwerpers is dit meer dan een compliancevraagstuk. Het is een kans om betere, inclusievere ervaringen te bouwen.

Hier zijn de belangrijkste ontwerpgerichte stappen om je digitale interfaces af te stemmen op de EAA.

1. Ontwerp standaard voor WCAG 2.1 AA

De EAA is gebaseerd op de EN 301 549-norm, die nauw aansluit op WCAG 2.1 AA. Dat betekent dat je interface moet voldoen aan criteria op het gebied van:

• Waarneembaar: Bied tekstalternatieven voor niet-tekstuele content, ondertiteling voor video's en een duidelijke hiërarchie in de lay-out.

• Bedienbaar: Alle functionaliteit moet met het toetsenbord te gebruiken zijn. Geen flitsende elementen die aanvallen kunnen uitlokken.

• Begrijpelijk: Gebruik consistente navigatie, leesbare taal en duidelijke feedback.

• Robuust: Je ontwerp moet werken met hulptechnologieën, zoals schermlezers.

🛠️ Gebruik checklists zoals de snelle referentie van W3C om toegankelijkheid in je ontwerpoverdracht in te bouwen.

2. Kleur en contrast zijn belangrijker dan je denkt

Slecht kleurcontrast is een van de meest voorkomende fouten.

• Streef naar een contrastverhouding van minimaal 4,5:1 voor normale tekst (WCAG 2.1 AA-vereiste)

• Vertrouw nooit alleen op kleur om informatie over te brengen (bijv. fouttoestanden in formulieren)

🎨 Gebruik tools zoals Stark of Contrast Grid tijdens de ontwerpfase.

3. Ondersteun toetsenbordnavigatie

Elk interactief component, van knoppen tot aangepaste dropdowns, moet alleen met een toetsenbord te navigeren zijn.

Als ontwerper zorg je voor:

• Logische tabvolgorde

• Duidelijke focusindicatoren

• Het vermijden van toetsenbordvallen

⌨️ Vraag developers om te testen met Tab- en Shift+Tab-navigatie door de volledige UI.

4. Ontwerp formulieren die voor iedereen werken

Formulieren zijn vaak de plek waar toegankelijkheid misgaat. Om te voldoen aan de eisen:

• Label invoervelden altijd duidelijk (met <label>-elementen of ARIA-attributen waar nodig)

• Gebruik placeholdertekst voor hints, niet als labels.

• Groepeer gerelateerde velden en licht fouten toe met duidelijke, toegankelijke feedback

🧩 Plan foutafhandeling en validatieberichten tijdens het ontwerpen — laat het niet over aan standaard browsermeldingen.

5. Schrijf toegankelijke microcopy

UX-writing is cruciaal voor toegankelijkheid.

• Vermijd jargon en lange zinnen.

• Wees direct en duidelijk met knoppen, labels en meldingen.

• Gebruik koppen om content betekenisvol te structureren.

📚 Als schermlezers je tekst niet kunnen begrijpen, is die niet toegankelijk — hoe mooi de visuals ook zijn.

6. Ontwerp met hulptechnologie in gedachten

Niet elke gebruiker ziet of gebruikt je UI visueel.

Je interface zou moeten:

• De juiste HTML-landmarks gebruiken (navigatie, main, footer)

• Dynamische contentwijzigingen waar nodig aankondigen met ARIA

• Complexe maatwerkcomponenten vermijden die de logica van schermlezers verstoren.

👓 Vraag developers om te testen met NVDA of VoiceOver, en betrek echte gebruikers waar mogelijk.

Slotgedachte: Toegankelijkheid is ontwerpkwaliteit

De EAA draait niet om vinkjes zetten. Het gaat erom producten voor iedereen te laten werken — ongeacht beperking, apparaat of context.

Ontwerpen met toegankelijkheid in gedachten leidt tot:

• Betere UX

• Groter bereik

• Wettelijke naleving

• Inclusieve producten waar je trots op bent om uit te brengen

Begin nu, niet later.

🛠️ Als je je product opnieuw ontwerpt of auditeert, gebruik dit moment dan om toegankelijkheid in je proces in te bouwen, niet om het achteraf te repareren.